ถอด 7 บทเรียนความรักความสัมพันธ์ของ Gottman ตอนที่ 1
ทำไมบางคู่ถึงจับมือกันรอด ในวันที่ความสัมพันธ์เจอคลื่นลม?
(บทเรียนจากงานศึกษาด้านความสัมพันธ์ของ Dr. John Gottman และแนวคิดจากหนังสือ The Seven Principles for Making Marriage Work)
– ใช้เวลาอ่านประมาณ 10 ถึง 12 นาที –
คำถามสำคัญไม่ใช่ “ทำ อย่างไรเราถึงจะไม่ทะเลาะกัน?”
แต่อาจเป็น “เมื่อความสัมพันธ์ต้องเจอกับความขัดแย้ง เราจะยังกลับมาหากันได้อย่างไร?”
ภาพประกอบจากเว็บไซต์ Magnific ภาพประกอบจากเว็บไซต์ Magnific
งานศึกษาความสัมพันธ์ของ ดร. จอห์น กอตต์แมน (Dr. John M. Gottman) ผู้เชี่ยวชาญด้านความสัมพันธ์ระดับโลก เคยให้ความสนใจและได้เฝ้าติดตามเก็บข้อมูลวิจัยจากคู่รักหลายร้อยคู่ เขาพบความจริงน่าประหลาดใจว่า การมุ่งเน้นให้คู่รักสื่อสารและจัดการความขัดแย้งอย่างสร้างสรรค์เพียงอย่างเดียว แม้จะเป็นส่วนสำคัญของการรับมือกับปัญหาในความสัมพันธ์
แต่อาจยังไม่เพียงพอที่จะอธิบายว่า “มันทำให้เราสามารถรักษาความใกล้ชิดในความสัมพันธ์และความผูกพันในระยะยาวไว้ได้ แม้จะยังมีความขัดแย้งเกิดขึ้น” หรือตามที่ในหนังสือเขียนอธิบายว่า มันไม่ได้การันตีว่าจะสามารถช่วยเติมชีวิตชีวาให้สายสัมพันธ์ หรือช่วยป้องกันไม่ให้ความสัมพันธ์พังทลายลง
คำถามคือ... แล้วอะไรคือสิ่งที่ทำให้ชีวิตคู่ดำเนินต่อไปได้อย่างราบรื่นและยั่งยืน?
ในหนังสือ The Seven Principles for Making Marriage Work อธิบายว่า ความสัมพันธ์ที่แข็งแรงไม่ได้ตั้งอยู่บนการไม่มีความขัดแย้ง แต่มีรากฐานสำคัญอย่างหนึ่งคือ มิตรภาพระหว่างคู่รัก (Friendship) หรือการที่เรายังคงสนใจ รู้จัก และเห็นคุณค่าอีกฝ่ายอยู่เสมอ
และหนึ่งในจุดเริ่มต้นของมิตรภาพนั้นคือ “การทำความรู้จักคนรักของเรา… ได้อย่างลึกซึ้งและเข้าใจจริงๆ” ตามมาดูเหตุผลเบื้องหลังกันค่ะ
ภาพประกอบจากเว็บไซต์ Magnific ภาพประกอบจากเว็บไซต์ Magnific
ความลับของคู่รักที่ “ฉลาดทางอารมณ์”
(Emotionally Intelligent Marriages)
ดร. กอตต์แมน พบว่า คู่รักที่มีความสุขไม่ใช่คู่รักที่สมบูรณ์แบบ หลายคู่ยังคงมีความคิดเห็นไม่ตรงกัน มีบุคลิกภาพที่แตกต่าง และยังมีความขัดแย้งกันในเรื่องทั่วไป เช่น เรื่องเงิน งาน ลูก งานบ้าน เซ็กส์ หรือเรื่องของญาติๆ ฝั่งคนนั้นคนนี้ ไม่ต่างจากคู่รักที่ไม่สมหวัง
ในกรอบแนวคิดของ ดร. กอตต์แมน ได้อธิบายความสัมพันธ์ที่มั่นคง ผ่านแนวคิดเรื่อง “ชีวิตคู่ที่มีความฉลาดทางอารมณ์” หรือรูปแบบความสัมพันธ์ที่คู่รักสามารถเข้าใจ ให้เกียรติ และเคารพความรู้สึกของกันและกัน โดยไม่ปล่อยให้ความรู้สึกลบที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันเข้ามาครอบงำความสัมพันธ์ทั้งหมด
แม้จะไม่มีชีวิตคู่ไหนที่เหมือนกันไปทุกอย่าง แต่ชีวิตคู่ที่มีความฉลาดทางอารมณ์มักมีสิ่งที่คล้ายกัน ตามแนวคิด 7 หลักการสำคัญ (Seven Principles) ที่ถูกอธิบายไว้ในหนังสือ และเรากำลังจะกล่าวถึงในส่วนถัดไป…
โดยบทความนี้ จะหยิบเอาหลักการข้อแรกอย่าง “แผนที่ความรัก” หรือการทำความรู้จักโลกของคนรักมาสรุปให้เข้าใจง่าย ซึ่งจะช่วยปูทางให้เข้าใจว่า ทำไมมิตรภาพในความสัมพันธ์ที่ฝังรากอย่างมั่นคงและลึกซึ้ง (Deep Friendship) มักเริ่มต้นจากการทำความรู้จักและเข้าใจคนรัก ซึ่งจะกลายมาเป็นรากฐานสำคัญของความสัมพันธ์ระยะยาว
( หมายเหตุ: หลักการทั้ง 7 ข้อนี้ เป็นเพียงกรอบที่ Dr. John M. Gottman และ Nan Silver ใช้อธิบายรูปแบบของความสัมพันธ์ที่เอื้อต่อความมั่นคงและความพึงพอใจในชีวิตคู่ แต่ไม่ได้ชี้นำว่าข้อมูลที่นำมาเรียบเรียงนี้ สามารถใช้อธิบายความสัมพันธ์ของคู่รักได้ทุกคู่ หรือคู่รักทุกคู่จำเป็นต้องมีคุณสมบัติเหล่านี้เพื่อที่จะประสบความสำเร็จในความรัก)
ภาพประกอบจากเว็บไซต์ Magnific ภาพประกอบจากเว็บไซต์ Magnific
ความสัมพันธ์ที่ดีไม่ได้วัดจากตอนทะเลาะกันเพียงอย่างเดียว แต่คือมิตรภาพที่มีให้กัน
จากแนวคิดของ ดร. กอตต์แมน การดูแลความสัมพันธ์ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในช่วงเวลาที่มีปัญหา เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นระหว่างวันที่ไม่ได้ทะเลาะกัน ก็อาจกำหนดว่าเราจะรับมือกับวันที่ทะเลาะกันอย่างไร
ชีวิตคู่หรือการแต่งงานที่มีความสุข มักมีพื้นฐานมาจากมิตรภาพที่ลึกซึ้ง… เมื่อความสัมพันธ์มีพื้นฐานของความรัก การเคารพซึ่งกันและกัน แ ละการมีความสุขที่ได้อยู่ร่วมกัน เหตุการณ์เล็กๆ ที่น่าหงุดหงิดอาจไม่จำเป็นต้องกลายเป็นเรื่องใหญ่เสมอไป
คู่รักที่มีสิ่งนี้จะใส่ใจกันอย่างลึกซึ้ง รอบรู้เรื่องสิ่งที่ชอบ ไม่ชอบ รู้จักนิสัยแปลกๆ ข้อดีและข้อเสียเล็กน้อย ความหวัง และความฝันของอีกฝ่าย พวกเขามีความรู้สึกดีและปรารถนาดีต่อกันอย่างยั่งยืน และแสดงออกถึงความรัก ความเอาใจใส่ทั้งในเรื่องใหญ่และเรื่องเล็กในทุกๆ วัน
“มิตรภาพคือเชื้อเพลิงเติมไฟให้ความโรแมนติก เพราะเป็นเกราะป้องกันที่ดีที่สุดไม่ให้เรามองคนรักเป็น… ศัตรู”
“ความรู้สึกดีๆ นี้ทำให้คนทั้งคู่มองเห็นแง่มุมดีๆ เกี่ยวกับกันและกัน… มองชีวิตคู่ในแง่บวก และพร้อมที่จะมองอีกฝ่ายในแง่ดีไว้ก่อน”
(Gottman & Silver, 2015)
คู่ที่มีมิตรภาพยั่งยืนคือ คนทั้งคู่มีทัศนคติหรือมุมมองบวกต่อกันและต่อชีวิตคู่ ซึ่งมันมีพลังมากพอที่จะลดอิทธิพลของความรู้สึกลบที่เกิดขึ้นในความสัมพันธ์ และอาจต้องเกิดความขัดแย้งที่รุนแรงมากกว่าปกติ ถึงจะทำให้ความสัมพันธ์นี้สูญเสียสมดุล
ภาพประกอบจากเว็บไซต์ Magnific ภาพประกอบจากเว็บไซต์ Magnific