14 มีนาคม White Day
“มากกว่าการให้ของขวัญตอบแทน”
จิตวิทยาของการให้และการได้รับ
ทำไมต้อง...White Day
หลายๆ คนคงรู้จักดีอยู่แล้วว่า “วันไวต์เดย์” (14 มีนาคม) เป็นวันที่เรา ให้ของขวัญตอบแทนคนรัก หลังที่เราได้รับมาในวันวาเลนไทน์ แต่รู้ไหมว่า?...การให้ในวัน White Day ไม่ได้ มีดี แค่เป็นเรื่องเทศกาลน่ารักๆ แต่ยังส่งผลดีต่อความสัมพันธ์ และสุขภาพจิตใจของเราด้วย
ทำไมต้อง “รับและให้คืน”
ทฤษฎีการแลกเปลี่ยนทางสังคม (Social Exchange Theory) บอกเราว่า เราทุกคนมัก ชั่งน้ำหนัก ว่า "ให้" และ "รับ" อะไรบ้า ง ในความสัมพันธ์หนึ่งๆ เมื่อเรารู้สึกว่า ได้รับมากกว่าที่ให้ เราจะ รู้สึกดี และ อยากรักษาความสัมพันธ์ นั้นไว้
ในทางกลับกัน ถ้าเรารู้สึกว่า ให้มากไป แต่ ได้รับน้อยไป
เราอาจรู้สึกว่าผลตอบแทน “ไม่คุ้มค่า” กับต้นทุนที่ต้องจ่าย และรู้สึก ไม่พึงพอใจ กับความสัมพันธ์นั้นๆ
ปฏิสัมพันธ์ทางสังคมต้องการอย่างน้อย 2 ฝ่าย ที่มาแลกเปลี่ยนอะไรบางอย่าง ที่อีกฝ่ายต้องการ ดังนั้นเพื่อให้ได้สิ่งที่ต้องการ เราต้องมีอะไรที่ "ดีมากพอ" มาแลกเปลี่ยน จึงทำให้เกิดความสัมพันธ์ที่พึ่งพากันและกัน (Emerson, 1976, Redmond, 2015)
ทำไมต้อง “ให้ตอบแทนคืน”
เป็น norm หรือ “บรรทัดฐานทางสังคม” ที่เราเรียนรู้มาตั้งแต่เด็กๆ ว่า ถ้ามีคนให้อะไรมา เราควรให้ตอบแทนกลับไป (Reciprocity) มันคือความรู้สึก ติดค้าง เมื่อมีคนทำดีกับเรา เราจะรู้สึกว่าต้องตอบแทนความดีนั ้น ไม่ว่าจะด้วยการให้ของขวัญ การช่วยเหลือ หรือแค่คำขอบคุณ
ดังนั้น เราจึงอยากตอบแทนเมื่อ ได้รับความช่วยเหลือ ความปรารถนาดี หรือแม้แต่ ความรักและห่วงใย จากใครสักคน และมันทำให้เรายิ่งผูกพันกันและรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของกันและกันมากขึ้น (The Norm of Reciprocity; Gouldner, 1960, Brown et al., 2003)
“ผู้ให้” ไม่ได้เสียประโยชน์อย่างที่คิด … แต่ให้มากเกินไปก็ไม่ดี
เพราะงานวิจัยพิสูจน์แล้วว่า การให้ลดความเครียดและเพิ่มความสุขได้จริง (Inagaki & Orehek, 2017, Nelson et al. 2016)
การให้ช่วย ลดกิจกรรม