“วิธีแก้ไข” การสื่อสารเป็นพิษ

เปลี่ยนคำช่างติ ด้วยการไม่พูดกล่าวโทษที่ตัวตน

(Toxic Communication Part 2)

ความขัดแย้งเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ในทุกๆ ความสัมพันธ์

แม้แต่ในความสัมพันธ์ที่ประสบความสำเร็จมากที่สุด เราก็ยังต้องเจอสิ่งนี้เป็นเรื่องธรรมดา

— The Gottman Institute

งานวิจัยของ The Gottman Institute พบว่า สิ่งหนึ่งที่สามารถทำนายว่า ความสัมพันธ์จะสำเร็จหรือล้มเหลวได้ ไม่ใช่การห้าม ไม่ให้มีความขัดแย้งเลย แต่มันคือวิธีที่เราใช้จัดการกับความขัดแย้ง สิ่งนี้เองที่ทำให้ความสัมพันธ์ไปต่อได้

จัดการกับอัศวินตัวที่ 1

‘4 อัศวิน’ (The Four Horsemen) หรือรูปแบบการสื่อสารที่เป็นพิษ ซึ่งทำให้ความขัดแย้งในความสัมพันธ์แย่ลง จนนำไปสู่จุดจบในที่สุด

เราจะมีวิธีจัดการแก้ไขหรือถอนพิษ (Antidote) จากอัศวินตัวแรกอย่าง ‘การวิพากษ์วิจารณ์’ (Criticism) ได้อย่างไรบ้าง ตามมาดูกัน

— Dr John Gottman ศาสตราจารย์ นักวิจัย และนักจิตบำบัดผู้เชี่ยวชาญด้านความสัมพันธ์

(Dr John Gottman นำการเปรียบเปรยมาจาก ‘4 จตุรอาชาแห่งวันสิ้นโลก’ ในคัมภีร์ไบเบิล เพื่อใช้อธิบายความสัมพันธ์ที่ต้องจบลง เมื่อมีการสื่อสารที่เป็นพิษ 4 รูปแบบนี้)

อ่านเพิ่มเติมเรื่องอัศวินตัวที่ 1 หรือการวิพากษ์วิจารย์ ได้จากโพสต์ “4 รูปแบบการสื่อสารที่เป็นพิษ” ของ Mission On

ยาแก้พิษสำหรับอัศวินตัวที่ 1

เมื่อสังเกตได้ว่า เรามีการสื่อสารแบบวิพากย์วิจารณ์ ตำหนิติเตียน ในความสัมพันธ์ ในขณะที่มีปัญหาเกิดขึ้น แล้วมันทำให้เราเกิดความไม่สบายใจจนต้องการสื่อสารออกไป มีสิ่งที่เราควรหลีกเลี่ยงหรือ ‘ไม่ควรทำ’ และคำแนะนำสำหรับ ‘สิ่งที่ควรทำ’ ดังนี้

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

สิ่งที่ควรทำ

ถอนพิษด้วย I-Statement

I-Statement เป็นเทคนิคการสื่อสารที่ผู้พูดใช้แสดงออกความรู้สึก ความคิด ประสบการณ์ส่วนตัว และความต้องการของตัวเอง อย่างตรงไปตรงมาโดยไม่โจมตีหรือตำหนิผู้ฟัง

— Goodtherapy.org

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

สิ่งที่ควรทำ

เริ่มถอนพิษอย่างอ่อนโยน มักเป็นสิ่งที่ดีกว่า

หากเราอยากเริ่มต้นบทสนทนาอย่างนุ่มนวล ให้คิดถึง 2 สิ่งนี้ “ฉันรู้สึกอย่างไร?” และ “ฉันต้องการอะไร?”

วิพากย์วิจารย์/ตำหนิ (Criticism)

ถอนพิษ (Antidote)

นำไปใช้จริงอย่างไร?

โครงสร้างของ I-Statement แบบเต็มๆ

ข้อสังเกต I-Statement:

เริ่มต้นด้วย “ฉันรู้สึก” ปิดท้ายด้วย “ฉันต้องการ” เอ่ยปากขออย่างนุ่มนวล สุภาพ เพื่อเติมเต็มความต้องการของเรา

ไม่มีทั้งการกล่าวโทษ ต่อว่าหรือตำหนิ ซึ่งช่วยป้องกันไม่ให้บทสนทนาบานปลายกลายเป็นการโต้เถียงที่ไม่มีวันจบ

ติดตามอ่านวิธีการรับมือกับอัศวินตัวที่ 2 ได้ในบทความ “การสื่อสารที่เป็นพิษ ตอนที่ 3”

บทความที่เกี่ยวข้อง

• การสื่อสารเป็นพิษในความสัมพันธ์คู่รัก ตอนที่ 1

• การสื่อสารเป็นพิษในความสัมพันธ์คู่รัก ตอนที่ 2

• การสื่อสารเป็นพิษในความสัมพันธ์คู่รัก ตอนที่ 3

• การสื่อสารเป็นพิษในความสัมพันธ์คู่รัก ตอนที่ 4

• การสื่อสารเป็นพิษในความสัมพันธ์คู่รัก ตอนที่ 5

บทความนี้แปลและดัดแปลงเนื้อหาบางส่วนมาจาก

• เว็บไซต์ The Gottman Institute

  บทความเรื่อง The Four Horsemen: The Antidotes (2013, Updated in 2024) เขียนโดย The Gottman Institute’s Editorial Team

อ้างอิง:

[1] The Gottman Institute’s Editorial Team. (2013, April 26). The Four horsemen: The antidotes. The Gottman Institute. https://www.gottman.com/blog/the-four-horsemen-the-antidotes/

[2] “I” message. GoodTherapy.org Therapy Blog. (2018, February 14). https://www.goodtherapy.org/blog/psychpedia/i-message

เนื้อหาในบทความนี้มีไว้เพื่อ ส่งเสริมให้ข้อมูลความรู้ด้านจิตวิทยา (Psychoeducation) เท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนการวินิจฉัยหรือการบำบัดรักษาได้

รู้จักกับนักจิตวิทยาการปรึกษาและนักจิตบำบัด

นัดพบนักจิตวิทยาการปรึกษาและนักจิตบำบัด